Project là gì? Định nghĩa, 5 đặc điểm & 4 loại dự án

Sự khác biệt giữa các đội delivery đúng hạn và trễ nằm ở cách họ định nghĩa và quản lý dự án ngay từ đầu. Theo PMI, dự án là nỗ lực tạm thời tạo ra sản phẩm hoặc kết quả duy nhất — và định nghĩa này đã được chuẩn hóa từ năm 1969. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết về dự án theo chuẩn quốc tế, giúp bạn phân biệt rõ ràng giữa dự án và hoạt động thường ngày.

Số từ đồng nghĩa: 117 (Merriam-Webster) · Số đặc điểm chính: 5 · Số loại dự án: 4 · Nguồn uy tín chính: PMI, Wikipedia · Ý nghĩa kép: Dự án và Chiếu

Định nghĩa của một dự án là gì?

Theo PMI, dự án là một nỗ lực tạm thời để tạo ra một sản phẩm, dịch vụ hoặc kết quả duy nhất (VNPMI). Định nghĩa này đã được ghi nhận trong PMBOK Guide Fourth Edition phát hành năm 2008 (PMI.org). Vòng đời dự án theo PMI bao gồm 4 giai đoạn: Feasibility (Xác định tính khả thi), Design (Thiết kế), Build (Xây dựng), và Test (Kiểm thử) (PMI.org).

Nghĩa theo từ điển Merriam-Webster

• Danh từ: một kế hoạch hoặc công việc được đề xuất
• Động từ: để thiết kế hoặc ném trước

“Project: to devise in the mind : design” — Merriam-Webster

“A project is a type of assignment that has a definite end point and limited budget, planned and executed using resources to achieve an agreed-upon, measurable goal.” — Wikipedia

“A project is a temporary endeavor undertaken to create a unique product, service, or result.” — PMBOK Guide

Nghĩa theo Cambridge Dictionary

Cambridge Dictionary định nghĩa project là “một mảnh công việc được lên kế hoạch, đặc biệt là một công việc liên quan đến việc xây dựng hoặc phát triển thiết kế, hoặc công việc nghiên cứu”.

Nghĩa theo Wikipedia

Theo Wikipedia, dự án là “một loại công việc được giao có thời hạn và ngân sách, được lên kế hoạch và thực hiện bằng nguồn lực để đạt được mục tiêu đã đồng ý và có thể đo lường được”.

Hai nghĩa khác nhau của project là gì?

Từ “project” có hai nghĩa chính trong tiếng Anh. Điều này gây nhầm lẫn cho nhiều người học và chuyên gia Việt Nam khi đọc tài liệu quốc tế.

Nghĩa 1: Dự án (noun)

Khi là danh từ, “project” có nghĩa là một kế hoạch công việc cụ thể với mục tiêu xác định, thời hạn rõ ràng và nguồn lực giới hạn. Đây là nghĩa được sử dụng phổ biến nhất trong lĩnh vực quản lý dự án (PMI.org).

Nghĩa 2: Chiếu, ném (verb)

Khi là động từ, “project” mang nghĩa trình bày ý tưởng hoặc dự phóng thông tin. Theo Merriam-Webster, nghĩa này bao gồm “để thiết kế trong tâm trí” hoặc “để ném về phía trước”.

Từ đồng nghĩa với project là gì?

Theo Merriam-Webster, có 117 từ đồng nghĩa với “project”. Điều này cho thấy sự phong phú của ngôn ngữ Anh trong việc diễn đạt khái niệm dự án.

Danh sách từ đồng nghĩa

• Plan (kế hoạch) — tập trung vào mục tiêu cụ thể
• Scheme (sơ đồ, kế hoạch) — nhấn mạnh cấu trúc
• Venture (cuộc phiêu lưu, dự án) — mang tính chất mạo hiểm
• Enterprise (doanh nghiệp, dự án) — nhấn mạnh quy mô
• Undertaking (công việc, dự án) — tập trung vào tính cam kết

Từ trái nghĩa

• Routine (công việc thường ngày)
• Habit (thói quen)
• Permanent (vĩnh viễn)

Ví dụ thay thế

Trong văn bản chuyên nghiệp, bạn có thể dùng “initiative” (sáng kiến), “assignment” (nhiệm vụ), hoặc “task” (công việc) tùy theo ngữ cảnh.

5 đặc điểm chính của một dự án là gì?

Theo PMI, dự án có 5 đặc điểm chính giúp phân biệt với các hoạt động thường xuyên của tổ chức (VNPMI).

Đặc điểm theo PMI

• Tạm thời: Dự án có thời gian bắt đầu và kết thúc rõ ràng
• Duy nhất: Mỗi dự án tạo ra kết quả không thể sao chép
• Có mục tiêu cụ thể: Kết quả đầu ra được xác định trước
• Nguồn lực hạn chế: Ngân sách, nhân sự, thời gian giới hạn
• Rủi ro: Luôn có yếu tố không chắc chắn cần quản lý

Đặc điểm dự án kinh doanh theo Indeed

Theo Indeed, đặc điểm dự án kinh doanh bao gồm: (1) phạm vi có giới hạn, (2) ngân sách xác định, (3) deadline cụ thể, (4) đội nhóm được phân công rõ ràng, và (5) mục tiêu có thể đo lường được.

4 loại dự án là gì?

Theo phân loại của chuyên gia Jeanette Cremor, có 4 loại dự án chính dựa trên mục đích và quy mô. Việc hiểu rõ các loại dự án giúp người quản lý chọn phương pháp phù hợp.

Phân loại theo Jeanette Cremor

• Dự án theo mục đích: Tập trung vào kết quả kinh doanh cụ thể
• Dự án theo quy mô: Từ dự án nhỏ đến dự án lớn phức tạp
• Dự án theo lĩnh vực: Công nghệ, xây dựng, marketing, phát triển sản phẩm
• Dự án theo phương pháp: Agile, Waterfall, Hybrid

Ví dụ các loại

Quản lý dự án PMI được áp dụng trong các lĩnh vực như Marketing, truyền thông, công nghệ, xây dựng, phát triển sản phẩm (Hocvienagile). Trong sản xuất, PMI được ứng dụng cho phát triển sản phẩm mới và mở rộng nhà máy (Vinno).

Bảng dưới đây tổng hợp thông tin cốt lõi về dự án theo các nguồn uy tín:

Mẫu định nghĩa từ PMBOK cho thấy dự án luôn có tính tạm thời nhưng tạo ra giá trị lâu dài.

Câu hỏi thường gặp

Related reading: RMIT Việt Nam · Agribank